به احترام استاد محمد رضا شجریان(اثر مناسبتی)

این دهان بستی دهانی باز شد / تا خورنده ی لقمه های راز شد

لب فرو بند از طعام و از شراب / سوی خوان آسمانی کن شتاب

گر تو این انبان ز نان خالی کنی / پر ز گوهر های اجلالی کنی

طفل جان از شیر شیطان باز کن / بعداز آنش با ملک انباز کن

چند خوردی چرب و شیرین از طعام / امتحان کن چند روزی در صیام

چند شبها خواب را گشتی اسیر / یک شبی بیدار شو دولت بگیر

شکسته تحریری - مرحوم میرزا غلامرضا اصفهانی

هوالله تعالی

در اخبار ائمه اطهار علیهم سلام الله الملک الجبار آمده که خواب مجعول بهم بافتن از شاهراه صواب انحراف و از پیشگاه حضرت احدیت روی تافتن است.با وجود ایمان بدین فرمان ، محض عرض تشکر و تفاخر  بهمگنان ، اینچند سطر را به یادگار مینگارد.

هنگام صبی ، که آغاز نماست ، قریب هفت سال از سنین عمرم گذشته و در دبستان به خواندن قرآن کریم و فرقان عظیم اشتغال داشت.شبی بخواب ، بزرگواری ارشادم نمود بتقبیل آستان ملایک پاسبان شاه اولیا علیه و علی ابنائه آلاف و التحیه و الثنا راهبری(رهبریم) فرمود.در دنبالش شتافتم تا فضایی که انتهایش ایوانی داشت یافتم که در گوشه آنجا حضرت شاه اولیا ارواح العالمین له الفدا توقف داشتند.حکم تقرب عتبه علیه ام نمود.چون نزدیکتر شدم فرموند مشقت را بیاور.علی الفور صفحه کاغذ و قلم و دواتی بحضور مبارک گذاشتم (تقدیم نمودم).در وسط آن صحیفه لام ،الف و یائی بدین شکل نگاشته ، مرحمت ، و فرمودند ، از این رو بنگار.زیاده این بخاطر نیست.

بالجمله فردای آن شب در دبیرستان بهمگنان بیان این شرافت میکرد.معلم صورت خواب را سوال نمود.این بنده صورت ماجرا کماجرا باز گقت.دیگر روز حقیر را بتحصیل خط واداشت.بعد از دو سال ، زیاده یا کم ، بر جمله همگنان برتری جسته و در سال پنجم آن تاریخ ، محض امتیاز خط نسختعلیق بخدمت شاهنشاه مبرور ، محمد شاه مغفور طاب ثراه مشرف شده ، مورد عواطف شایان و تشریفات بیکران آمده ، چند سال حسب الامر ، ایام آدینه، بدان فرخنده درگاه تشرف میجست و همواره بمراحم عالیه و خلاع فاخره از قبیل قلمدان، دوات مرصع و شالهای ترمه کشمیری و چند کلیچه ترمه و وجوه نقدی سرفراز مینمود.

عجبتر آنکه در سال چهل و یک از سنین عمر بزیارت آن درگاه عرش اشتباه مفتخر آمد تا معلوم باشد که دولت در آن سرا و گشایش در آن در است.محض عرض تشکر قلمی شد.

چه مبارک سحری بود و چه فرخنده شبی

آن شب قدر که این تازه براتم دادند

فی شهر جمادی الآخر سنه 1302، یا علی مدد است.

............................................

این قطعه متاسفانه در چند بیوگرافی که از مرحوم میرزا دیدم به اشتباه شکسته خوانی شده که متن صحیح از نظرتان گذشت.

سیاه مشق به رقم مرحوم میرزا غلامرضا اصفهانی

  

 

هوالعزیز

قضا را من و پیری از فاریاب / نشستیم در خاک مغرب به آب

 سنه ۹۵ - یا علی مدد است

...................................................

شعر از سعدی علیه الرحمه

در نسخه ای دیگر کلمه (نشستیم) ( رسیدیم) نوشته شده است.

سیاه مشق پائین را بنده با استفاده از فتوشاب از تصویر اصلی جدا کردم.

معرفی بهترین کتب خوشنویسی در سالهای 89 - 90 - 91

1-یاد باد آن روزگاران – مجموعه آثار اهدایی بانو عزت ملک به کتابخانه و موزه ملی ملک – انتشارات یساولی با همکاری موزه ملک – چاپ اول 1391 –کل کتاب 140 صفحه  - 56 صفحه خوشنویسی – عکسبردای آثار از آقای امید محکمی بوده و کتاب بصورت مناسب و با کیفیت چاپ شده است – قیمت ۳۴۰۰۰ تومان – شمارگان:3000جلد

2- ۱۰سطر از آثار مرحوم میرزا غلامرضا اصفهانی – شامل 10سطر به صورت آلبوم از سطر نویسی های مرحوم میرزا که در موزه ملک نگهداری میشود(مرقع136) – انتشارات فرهنگستان هنر با همکاری موزه ملک – عکاس آقای امید محکمی – قیمت : بین10000تا12000 تومان.چاپ اول1390 – شمارگان : 3000جلد

3-شاهکارهای هنری در آستان قدس رضوی(منتخب قطعات نستعلیق) – چاپ اول 1391 – انتشارات موسسه آفرینش های هنری و سازمان کتابخانه ها  - موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی – عکاس : آقای امید محکمی – شمارگان:2000جلد – 264 صفحه- کتاب شامل آثار مرقع5803 و همچنین تعدادی از قطعات خزانه آستان قدس رضوی می باشد و یکی از نفیس ترین کتابهای چاپ شده در سالهای اخیر است.قیمت:بین 63000تا75000تومان

4-مرقع خجسته – شاهکار درویش عبدالمجید طالقانی – انتشارات مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی – اسکن و ناظر چاپ : آقای مجتبی سبزه- چاپ اول 1390 –این کتاب  یکی از نفیس ترین مرقعات چاپ شده به خط مرحوم درویش عبدالمجید طالقانی (ره) است در این کتاب خط بالاتر از معانی و مفاهیم و اشعار خودنمایی میکند.قیمت:بین9000تا12000 تومان- شمارگان:3000نسخه

5-چهل سطر – 40سطر از آثار استاد مجتبی ملک زاده – شمارگان:2000نسخه – انتشارات کانون هنر ایران (پیکره) – مدیر هنری:آقای امید محکمی – 104صفحه – چاپ اول 1390 – قیمت:20000تومان

6-کلک صافی – آثار و شرح احوال استاد حاج شیخ محمدعلی صافی اصفهانی همراه با قطعاتی نفیس از خوشنویسان قدیم – تالیف و اهتمام حمید سفیدآبیان – 344 صفحه – عکاسی آثار : حمید سفیدآبیان – شمارگان : 2000نسخه – ناشر :مولف –قیمت : 100000تومان – چاپ اول 1391 – آثار خوبی در کتاب چاپ شده اما نحوه عکسبرداری یا اسکن مناسب نبوده و اکثر آثار بی کیفیت و نامناسب چاپ شده اند.

7-راز خط در آثار استاد غلامحسین امیرخانی – پژوهش و نگارش : آقای کاوه تیموری – 710 صفحه – انتشارات آبان – چاپ1391-شمارگان 2000جلد – این کتاب با شکل و فرم دیگری در سال 1389 چاپ شده بود و هدف از انتشار آن جمع بندی نظرات و انتقادات فعالان حوزه خوشنویسی برای چاپ کتاب اصلی بود – قیمت : 100000تومان

8-مشق ماندگار(کاتالوگ نمایشگاه) – 28 اثر از خوشنویسان قدیم – انتشارات موسسه آفرینش های هنری آستان قدس رضوی – چاپ اول 1390 -  قیمت : 15000تومان – تعدادی از آثار چاپ شده در این مجموعه جعلی است.

9-احوال و آثار مرحوم درویش عبدالمجید طالقانی (ره) – پژوهش و نگارش استاد غلامرضا مشعشعی – انتشارات کتابخانه موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی – مدیر هنری:آقای مجتبی سبزه – 768 صفحه – شمارگان : 1500جلد – چاپ اول 1391 – کتاب بسیار نفیس و ارزشمند و مرجع در زمینه خط شکسته  که حاصل 35 سال پژوهش استاد مشعشعی  می باشد .این کتاب از نظر شکل و فرم و شیوه چاپ و همچنین آثار موجود در آن منحصر به فرد بوده و از بهترین کتب چاپ شده در حوزه خوشنویسی تاکنون می باشد – قیمت : 175000تومان.

۱۰-بوستان گلستانه – 14قطعه از آثار مرحوم سید علی اکبر گلستانه – ناشر : حمید سفیدآبیان – 72 صفحه –مدیر هنری : امید محکمی – 2000نسخه – چاپ اول 1391- قیمت : 30000تومان

11- یادگارهای ماندگار از استاد فرهیخته روزگار سید مرتضی نجومی – شامل آثار نسخ ، ثلث، نستعلیق،شکسته و نقاشی ایشان – ناشر : موسسه تالیف و ترجمه و نشر آثار هنری(متن) – 25000تومان – چاپ اول 1391 – 2000نسخه – 136 صفحه

12-منتخب آثار میر عماد الحسنی در نمایشگاه و موزه رضا عباسی – چاپ اول 1389 – 50صفحه – ناشر انتشارات موزه رضا عباسی

13-گنج ملک – منتخب هنر اسلامی در کتابخانه و موزه ملی ملک – عکاس:آقای امید محکمی – 2000نسخه – چاپ اول زمستان1389 – انتشارات کتابخانه و موزه ملی ملک – 80صفحه

14-گلستان سعدی به خط استاد محمد جوادزاده – چاپ اول پائیز1389 – 2000نسخه – انتشارات نگار – 190صفحه – قیمت22000تومان

15-مناجات نامه خواجه عبدالله انصاری به خط مرحوم محمدحسین شیرازی(کاتب السلطان) – انتشارات موسسه آفرینش های هنری آستان قدس رضوی و سازمان کتابخانه ها ، موزه ها، و مرکز اسناد آستان قدس رضوی – 3000جلد – چاپ اول – 1389

16-منتخب آثار نسخ ، تعلیق و نستعلیق در نمایشگاه موزه رضا عباسی – 2000نسخه – عکاس :آقای محسن محمدخانی – ناشر : سبحان نور 1390 – 144صفحه – 25000تومان

17-منتخب آثار چلیپا در نمایشگاه موزه رضا عباسی – چاپ اول – 1390-انتشارات سبحان نور – عکاس: آقای محسن محمدخانی – 2000نسخه

۱۸-نصایح خواجه عبدالله انصاری به خط مرحوم میرعماد الحسنی - چاپ اول ۱۳۹۰ - انتشارات آبان - به سفارش کاخ موزه گلستان و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری

۱۹-پندنامه جامی به خط مرحوم میرعماد الحسنی - ناشر : موسسه تالیف - ترجمه و نشر آثار هنری(متن)-۱۳۹۰-با حمایت کتابخانه و موزه ملی ملک

۲۰-اربعین جامی به خط مرحوم سلطانعلی مشهدی  - ناشر:مشهد - خانه پژوهش - ۱۳۸۹ - به سفارش موسسه آفرینش های هنری آستان قدس رضوی

۲۱ - دعای صباح به خط نسخ محمدعلی ابن محمدشفیع تبریزی - عکاس:آقای امید محکمی - چاپ۱۳۹۰ - ناشر : موسسه تالیف - ترجمه و نشر آثار هنری(متن)

۲۲- دعای احتجاب - خط نسخ مرحوم احمد نیریزی - ناشر:موسسه تالیف - ترجمه و نشر آثار هنری(متن) - چاپ۱۳۹۰ - عکاس : آقای امید محکمی

چلیپای نستعلیق - مرحوم میرعماد(ره) - Mir Emad

مژده ای دل که مسیحا نفسی می آید / که ز انفاس خوشش بوی کسی می آید

جرعه ای ده که به میخانه ارباب کرم / هر حریفی ز پی ملتمسی می آید

المذنب الحقیر عماد الحسنی ۹۹۹

از آثار منتشر نشده مرحوم میرزا غلامرضا اصفهانی(ره) در17 سالگی

السلطان محمدشاه غازی خلدالله ملکه

تربیت یافته حضرت ظل الهی غلام رضا

۱۲۶۳

.......................................

پیشاپیش به علت کیفیت بد تصویر پوزش میطلبم

نسخ - مرحوم محمد کاظم

 تصویری که مشاهده میفرمائید مربوط به قطعه نسخی است که در پست قبلی تقدیم شما شد.تصویر و توضیحات توسط سرور ارجمندم جناب آزرم ارسال شده است:

 

 

در این تصویر که پشت قطعه قبلی است ، سطرهای افقی تماما بخط شاگرد مرحوم محمد کاظم میباشند اما در سطرهای مورب اکثر کلمات نوشته شده بخط استاد (محمد کاظم) و مابقی بخط شاگرد ایشان است. لازم بذکر است که در انتهای سیاه مشق از 2 نام "محمد" نوشته شده ، بالایی بخط استاد و پایینی بخط شاگرد است.

نسخ - مرحوم محمدکاظم

 سیاه مشق نسخ حاضر که امضای "محمد کاظم" را دارد از نظر سبک و شیوه دارای خصوصیاتی است که کمی آنرا از شیوه های دیگر رایج نسخ نویسی درزمان قاجار متمایز میکند. هر چند که اصول و قواعد یکی است اما همانطور که در این قطعه شاهد هستید، رشادت در تحریر کلمات و همچنین کشیدگی درافراشته ها (که اغلب بیشتر از 5 نقطه نگاشته شده اند) ملاحت و قدرت خاصی به مجموع اثر داده . شاید بتوان این تفاوتها را بنوعی به تفاوت اجرای حروف و کلمات در آثار نستعلیق دو هم دوره قاجاری مثل مرحوم "میرزا غلامرضا اصفهانی" و مرحوم "میرزا رضای کلهر" تشبیه نمود که هر دو در عین زیبایی ، متفاوت از یکدیگربوده وبصورت سبک و شیوه ای مجزاو مستقل درآمده اند.

در بین نسخ نویسان قاجار ، در آثار مرحوم "میرزا زین العابدین اصفهانی" (اشرف الکتاب) کلمات کمی جمع و جورتراجرا میشده اند اما در عین حال دارای زیبایی بخصوصی میباشند و یا در شیوه مرحوم "علی عسگر ارسنجانی" حروف و کلمات دارای تند و تیزی خاص ولی قدرتمندتر (یا به قولی فولادی تر) ازمرحوم "اشرف الکتاب" نگاشته میشده.

غرض از ارائه و نمایش این اثر آشنایی بیشترعلاقمندان خط نسخ با این شیوه و این استاد میباشد که متاسفانه از احوال و آثار آن مرحوم اطلاعات کافی در دست نیست و در مراجعه به مجموعه "احوال و آثار خوشنویسان" مرحوم مهدی بیانی نیز اطلاعات کافی در این خصوص نیافتم اما با نگاهی دقیق به این قطعه ، استادی و مهارت کاتب بخوبی مشهود است و صد البته خوشنویسی در این مرتبت از استادی، آثار خطی فراوانی داشته که یا از دست رفته و یا مانند خیلی از آثار نفیس هنری از کشور خارج شده و یا هنوز در مجموعۀ مجموعه داران داخلی محبوس است . لازم بذکر است که این سیاه مشق بصورت پشت و رو میباشد که روی دیگر آن (که پشت همین قطعه میباشد) فاقد امضا ی کاتب است. برای مشاهده دقیقتر اجرای بعضی از کلمات ، از اجرای 8 کلمه دراین قطعه دیتیلهایی را تهیه کردم که در اختیار عزیزان علاقمند قرار میدهم.

 

متن و عکسهای بالا توسط جناب آزرم برای بازدید کنندگان محترم ارسال شده است.

متن و آثار زیر توسط بنده تهیه شده:

در تاریخ خوشنویسی ایران شمار زیادی از هنرمندان تشابه اسم داشته و گاه سهوا آثار آنها توسط تذکره نویسان در ذیل نام فرد دیگری قرار می گیرد .پس از ارسال این قطعه توسط سرور ارجمند و برادر بزرگوارم جناب آزرم- بنده در کتب موجود و آرشیوم دنبال اثر دیگری از این خوشنویس بودم.خوشنویسانی در دوره های مختلف به نام (محمدکاظم) رقم میزدند که آثاری از آنها موجود است.از تعدادی دیگر هم هیچ اثری موجود نیست(یا بنده ندیدم).در ذیل - دو قطعه خط نسخ و ثلث به رقم محمد کاظم که در سالهای ۱۱۲۴ و ۱۲۰۶ تحریر شده اند تقدیم می شود.این دو قطعه در کتاب تازه تالیف(کلک صافی) آمده اند.دوستان چنانکه آدرسی از آثار محمدکاظم نسخ نویس بدست آوردید - بنده را مطلع فرمایند.

 

چلیپای نستعلیق - مرحوم حاجی یادگار

 دوقطعه زیر متعلق به خوشنویس چیره دست و البته گمنام دوره صفوی(حاجی یادگار)میباشد.یکی از قطعات در کتاب تازه تالیف و نفیس(شاهکارهای هنری در آستان قدس رضوی-منتخب قطعات نستعلیق)چاپ 91 آمده است.کارشناس ومشاور هنری کتاب - جناب آقای مجید فدائیان - نکته ای را در ذیل شرح احوال کاتب آورده اند به این مضمون((....جالب آنکه ، تنها یادگار به جا مانده از خوشنویس مزبور قطعه موجود در مرقع حاضر می باشد.))

 

اینک قطعه دیگری که تصویر آن در آرشیو بنده موجود است تقدیم شما عزیزان میشود.به احتمال زیاد این قطعه از ایران خارج شده باشد.

متن دو قطعه به شرح زیر است:

 مخدومی جامی علیه الرحمه والمغفره

بسا زیبا رخ نیکو شمایل / که سویش طبع مردم نیست مایل

بسا لولی وش شیرین کرشمه / که ريزد خون ز دلها چشمه چشمه

المذنب – حاجی یادگار الکاتب

........................................

ای ز لطف تو مغز دل شاداب / وی ز رای تو چشم جان روشن

کرده از حلقه کمند نگاه /( فتنه را پالهنگ در گردن)؟

المذنب حاجی یادگار الکاتب – غفر ذنوبه و ستر عیوبه

انتشار کتاب راز خط در آثار استاد غلامحسین امیرخانی

کتاب (راز خط در آثار استاد غلامحسین امیرخانی)با پژوهش و نگارش جناب آقای کاوه تیموری در 710صفحه متن و تصویر رنگی با کاغذ گلاسه و در شکل و فرم نفیسی توسط انتشارات آبان در شمارگان 2000جلد منتشر شد.

قیمت کتاب 100هزار تومان

علاقه مندان میتوانند جهت خرید کتاب به آدرسهای زیر مراجعه کنند:

تهران – خیابان انقلاب – خیابان فخر رازی – کوی داریان – مجتمع ناشران – طبقه همکف – واحد 10

تلفن:[phone] – 8 خط

فکس : [phone]

پست الکترونیک : [e-mail]

وب سایت: www.abanbook.com

لازم به ذکر است کتابی که در سال 1389 با عنوان بررسی زندگی و آثار استاد غلامحسین امیرخانی توسط انتشارات علمی و فرهنگی در شمارگان 2000جلد منتشر شد مقدمه ای بود بر کتاب راز خط و هدف از انتشار آن هم جمع بندی آرا و نظرات منتقدین و صاحب نظران حوزه خوشنویسی و رفع ایرادات و نواقص کتاب اصلی بود.

به دوستان عزیز و کاربران گرامی توصیه میکنم حتما کتاب را تهیه کنند.