شکسته نستعلیق - مرحوم میرزا غلامرضا اصفهانی(ره) - Mirza Gholamreza Esfahani

قطعه فوق از آثار سالهای آخر عمر مرحوم میرزا غلامرضا اصفهانی(ره) بوده و دارای دو امضا است.

این اثر برای اولین بار منتشر می شود.

چلیپای نستعلیق - مرحوم میرزا کوچک شیرازی

هوالعزیز

از فیض بهار شد گلستان همه گل / دامان همه گل گشت و گریبان همه گل

ما خون جگر خوریم و یاران همه می / ما دست به سر زنیم و یاران همه گل

کتبه میرزا کوچک شیرازی ۱۲۳۷

۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰

این چلیپا برای اولین بار منتشر میشود.

چلیپای نستعلیق - مرحوم علیرضا عباسی

جانا بر نور شمع دود آوردی / یعنی که خط ار چه خوش نبود آوردی

گر دود دل منست دیرت بگرفت / ور خط بخون ماست زود آوردی

فقیر علیرضا عباسی غفر ذنوبه و ستر عیوبه ۱۰۱۵

........................

این چلیپا برای اولین بار منتشر می شود.

چلیپای نستعلیق - مرحوم میرعلی تبریزی - از کاتبان نخست خط نستعلیق

هوالمعز

روزی به دست خویش گرفتم من آینه / در وی نشان مرگ بدیدم معاینه

مویم سفید گشته و تن لاغر و ضعیف / فی الحال بر زمین زدم از قهر آینه

آئینه گفت قهر تو بر من چنین چراست ؟ / ناچار هر که زاد - بمیرد هر آینه

کتبه میرعلی کاتب تبریری غفر ذنوبه

..................................

به عقیده بنده خط نستعلیق نمیتوانسته به دست یک نفر وضع شود .قواعد این خط به حدی پیچیده و فنی است که به مرور و طی یک دوره چند ساله و توسط افراد گوناگونی ایجاد شده و مرحوم میرعلی تبریزی اصولی را بر سایر قواعد این خط مترتب نمود.

روحش شاد .

ساختار حروف نستعلیق در سبکهای خوشنویسی(2)

   

   

   

ردیف اول : مرحوم میرعماد (ره) - صفوی

ردیف دوم : مرحوم میرزا غلامرضا اصفهانی (ره) - قاجار

ردیف سوم : استاد غلامحسین امیرخانی - معاصر

................................

لطفا روی آثار کلیک کنید.

چلیپای نستعلیق - مرحوم شاه محمود نیشابوری

به بلای دل فتادم ز کرشمه ی جوانی / چه کرشمه ، آفت دل – چه جوان ، بلای جانی

به حدیث ، دلنوازی – به کرشمه ، جان گدازی / به رخ ، آفتاب عالم – به قد ، آفت جهانی

مشقه العبد شاه محمود نیشابوری به دارالسلطنه تبریز

فی شهور سنه 939

........................

این چلیپا برای اولین بار منتشر می شود.

سیاه مشق - مرحوم میرزا غلامرضا اصفهانی(ره) - Mirza Gholamreza Esfahani

هوالمعز

شب آدینه خورم می که در آن شب افزون / چشم رحمت بسوی عفو گنهکاران است

چلیپا - مرحوم محمد ابراهیم تهرانی - شاگرد ارشد مرحوم میرزا غلامرضا اصفهانی

هو العزیز

شراب لعل مرق به جام گفت که من / چهار گوهرم اندر چهاز چیز مدام

زمردم بر تاک و عقیق در شیشه / سهیل در خمم و آفتاب اندر جام

العبد محمد ابراهیم تهرانی ۱۲۹۱

....................

این چلیپا برای اولین بار منتشر می شود.

شکسته نستعلیق - ناشناس

هو

هر که را در خط شکسته اندک وقوف خواهد بود میداند که ازین قلم نوشتن و کما یبتغی از عهده برآمدن کار هر بافنده و حلاج نیست. هر که را در این مرحله سخن خواهد بود اینک قلم اینک قرطاس

.............................................

اصلا خط خوبی نیست اما متن جالبی دارد.

شاهکارهای نقل در خوشنویسی 2 - مرحوم اسدالله شیرازی

هو الفتاح

پیرانه سرم عشق جوانی به سر افتاد / آن راز که در دل بنهفتم به در افتاد

دردا که از آن آهوی مشکین سیه چشم / چون نافه بسی خون دلم در جگر افتاد

بنده درگاه حضرت ظل اللهی و کلب آستان اسداللهی اسدالله شیرازی

قطعه - مرحوم فتحعلی شیرازی - اثر مناسبتی

محمد آفتاب قاب قوسین / که از نورش منور گشته کونین

نبی هاشمی ماه قریشی / که بر چرخش عطارد گشته منشی

................

گر بپرسد ز آسمان بالفرض / سائلی من خیار اهل الارض

کتبه العبد الاقل فتحعلی الشیرازی ۱۲۵۸

سیاه مشق - مرحوم میرزا غلامرضا اصفهانی(ره)-Mirza Gholamreza Esfahani

هو

سقف میخانه شکافید که از بوی شراب / آسمان بلکه شود مست و ز رفتار افتد

شب شنبه - یا علی مدد است

الفقیر الحقیر غلام رضا غفر ذنوبه و ستر عیوبه سنه۱۲۸۹

دوسالانه خوشنویسی

فراخوان دومین دوسالانه خوشنویسی ایران اعلام شد ...

و پیشنهادهایی که گفتیم و نوشتیم همچنان خاک میخورد......

اینجا را نگاه کنید.

سطر نستعلیق:مرحوم میرزا کاظم

شب وصال به صبح فراق یار نیرزد - تحریر شد

سیاه مشق - مرحوم میرزا غلامرضا اصفهانی(ره) - Mirza Gholamreza Esfahani

هوالملک القدیم

در این شب سیاهم گم گشته راه مقصود / از گوشه ای برون آ ای کوکب هدایت

سنه ۱۲۹۹ - یا علی مدد است

چلیپای نستعلیق - مرحوم میر علی هروی

چشمان تو مست همچو آهو بره نه / کاندر دل تو مهر و وفا یکذره نه

گفتم صنما کام دلم خواهی داد / چشمش به کرشمه گفت آری چره نه

مشقه میرعلی

سیاه مشق نستعلیق - مرحوم میرزا غلامرضا اصفهانی(ره) - Mirza Gholamreza Esfahani

هوالمعز

چشم شب زنده دار بسیار است / دل شب زنده دار میخواهم

سنه ۱۲۹۹ - یا علی مدد است

ساختار حروف نستعلیق در سبک های خوشنویسی (1)

       

   

 

ردیف اول : مرحوم میر عماد (ره)

ردیف دوم : مرحوم میرزا غلامرضا اصفهانی (ره)

ردیف سوم : استاد غلامحسین امیرخانی

.........................................

این پست که اولین پست از سری ساختار شناسی خط نستعلیق در سه سبک خوشنویسی صفوی - قاجار و معاصر میباشد با این امید و آرزو تقدیم شما شده است که در ادامه این راه از نظر اساتید و صاحب نظران و پژوهشگران استفاده نموده و بتوانیم با برسی تطبیقی مفردات -  گوشه هایی از هنر ناب و مقدس خوشنویسی را به تصویر بکشیم.

خطوط رسم شده خود نکات فراوانی برای مشق نظری و مقایسه ی این سه سبک ارائه میدهند . از این رو حقیر توضیحاتی ضمیمه نکردم .امیدوارم دوستان با تجربه و صاحب نظر نکات ناگفته را مرقوم فرمایند.

در ایمیلی که چند روز قبل به دستم رسید - دوست گرانمایه و سرور ارجمندم جناب آزرم چند دیتیل از آثار مرحوم میر و مرحوم میرزا را برایم فرستادند که ضمیمه پست شد.

شکسته نستعلیق - مرحوم میرزا غلامرضا اصفهانی(ره) - Mirza Gholamreza Esfahani

دیوانه عشقت ای پری رخ

عاقل نشود به هیچ پندی

صد هزاران طفل سر ببریده شد

بیا که رونق این کارخانه کم نشود

به زهد همچو تویی یا به فسق همچو منی

مقصد اهل بصر قبله ؟

قبله ارباب هنر حضرت؟

سیاه مشق نستعلیق - مرحوم میرزا غلامرضا اصفهانی(ره) - Mirza Gholamreza Esfahani

مجموعه انجمن خوشنویسان ایران

 

چلیپای نستعلیق - مرحوم میرعماد(ره) - Mir Emad

 

بود مرد هنرور را هر انگشت / کلیدی بهر قفل رزق در مشت

از آن دستی که ناید هیچ کاری / بود بر تن عجب بیهوده باری

الفقیر الحقیر المذنب عماد الحسنی غفر ذنوبه ۱۰۲۰

الفقیر المذنب عماد الحسنی غفرالله ذنوبه و ستر عیوبه فی سنه ؟

شکسته نستعلیق - آقای علیرضا محبی - معاصر

ان الحسین محبته مکنون فی قلوب المومنین

علیرضا محبی مسوده نمود سنه ۱۴۲۶

.................................

لطفا روی اثر کلیک کنید.

آثار مشکوک در مجموعه های خوشنویسی (2) - برگزیده آثار استاد میرزا غلامرضا اصفهانی

چند ماه قبل ذیل تیتر (آثار جعلی در مجموعه های خوشنویسی) شروع به بررسی آثار منتشر شده در این مجموعه ها پرداختم که شروع این اقدام با مجموعه ی چهارده گیسوی درهم ریخته بود. از همان ابتدا مشخص بود که این پست حساسیتهایی برانگیزد که چنین هم شد .کامنتهای خصوصی و عمومی که ((چرا سراغ این مجموعه رفتید ؟ با استناد به چه مدرکی جعل بودن این آثار را اثبات میکنید؟ از چه اساتیدی مشورت گرفتید؟ یا اینکه : پسرک تو اصلا فرق چلیپا و سیاه مشق را میدانی که کارشناسی میکنی ؟ و یا این کامنت : خودتو وارد بازی خطرناکی کردی !)) و ....

کامنتها را اینجا ببینید.

اینکه فاصله ی پست قبلی تا این پست مقداری زیاد شد دلایلی دارد امید داشتم اساتید بیننده ی آن پست نظرات خود را در ارتباط با مطالب مطرح شده بدهند که گویا عرصه ی حساسی است و ورود به آن خالی از خطر نخواهد بود(بغیر از استادموحد که از نظرات و راهنمایی های ایشان استفاده های فراوانی برده و میبرم) . معتقد بوده و هستم شماری از آثار خوشنویسی موجود در مجموعه های خصوصی و دولتی که تعدادی از آنها به زیر چاپ هم رفته است جعلی است . تعیین اصالت قطعات خوشنویسی نه کار بنده و امثال من که به عهده ی شورایی متشکل از اساتید مطرح معاصر است (شورای تشخیص اصالت  آثار خوشنویسی) .تشکیل این گروه مشورتی میتواند گره گشای مشکلاتی باشد که از ورود قطعات جعلی به چرخه ی خرید و فروش واحیانا چاپ و مشق نظری خوشنویسان پدید می آورد.

در ذیل کامنت دوستی در همین وبلاگ نوشتم که در فقدان این شورا دور از انتظار نیست که پستهای اینچنینی در فضای مجازی منتشر شوند .پس از انتشار اولین پست این وبلاگ درخصوص آثار جعلی دوستانی تماس گرفته و عنوان کردند تیتر را از آثار جعلی به آثار مشکوک تغییر بدهم  با احترام به نظر دوستان که بحق هم چنین است این بار هم سراغ مجموعه آثار مرحوم میرزا غلامرضا اصفهانی رفته و به بررسی کاتالوگ چاپ شده ای از آثار آن مرحوم مینشینیم  .

تاکید میکنم مطالب منتشر شده در این پست نظر شخصی بنده بوده و اصراری در تایید و قبولاندن آن به عزیزان بیننده ندارم.

مجموعه مورد بررسی (برگزیده ی آثار استاد میرزا غلامرضا اصفهانی )بوده که توسط سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان تهران چاپ شده است .

ردیف دوم سیاه مشق اول از سمت راست تحریر شده به سال1295 از آثار مرحوم میرزا غلامرضا اصفهانی نیست .این اثر متعلق به یکی از شاگردان مطرح ایشان و احتمالا مرحوم میرزاعمو میباشد.

سیاه مشق (غم مخور) از آثار زیبای مرحوم میرزا است.

ردیف دوم سیاه مشق سمت چپ :از آثار قلم انداز میرزاست .فکر میکنم بیشتر برای امتحان کاغذ یا مرکب نوشته شده باشد.

ردیف سوم  سیاه مشق (تلخست) تحریر شده به سال1288 به عقیده ی بنده مشکوک به نظر میرسد . بعضی حروف به سبک مرحوم میرزا اجرا شده و بعضی دیگر هیچ شباهتی به حرکات میرزا ندارد.

قطعه ی ( بسم الله الرحمن الرحیم) متعلق به مرحوم میرزا نیست.

سیاه مشق در حشمت سلیمان از اثار ناب آن مرحوم است.

شکسته نستعلیق متعلق به مرحوم میرزا بوده .شیوه ی شکسته نگاری آن مرحوم بوضوح در این قطعه مشاهده میشود.

ردبف آخر سیاه مشق سمت چپ :شاکله ی خط به سبک مرحوم میرزا ست اما به احتمال قوی از آثار ابتدایی ایشان است.

از سروران ارجمند بیننده ی این پست خواهشمندم پس از مطالعه نظر خود را اعلام فرمایند.

        

برای مشاهده اولین پست بررسی آثار مشکوک در مجموعه های خوشنویسی روی لینک زیر کلیک کنید:

http://www.artworkshop.blogfa.com/post-346.aspx

چلیپای نستعلیق - مرحوم میرعماد(ره) -Mir Emad

 

لطفا روی آثار کلیک کنید.

مفردات نستعلیق

      

  

    

 

ردیف اول:مرحوم میرعماد - مرحوم میرزا غلامرضا اصفهانی - مرحوم میرعماد

ردیف دوم: ؟

ردیف سوم : ؟

ردیف چهارم:استاد غلامحسین امیرخانی

......................................................

لطفا روی اثار کلیک کنید.

مقاله ای به قلم حقیر و به سفارش انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ایران

مقاله ی زیر را حدود یک سال پیش به سفارش انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ایران برای کتابی که در دست چاپ است تحریر نمودم:

بسم الله الرحمن الرحیم

   عشق من با خط مشکین تو امروزی نیست /  دیرگاهیست کزین جام هلالی مستم

شکر و سپاس بی حد و بیکران خداوند بزرگ که این بنده حقیر و فانی را مجالی داد تا چند سطری در خصوص سرو بستان خوشنویسی ایران – حضرت استاد غلامحسین امیرخانی- تحریر نموده و حاصل کنکاش و بررسی در خطوط و شیوه و سیر تکامل هنری ایشان را به رشته تحریر درآورم.

بزرگان و هنرمندان بسیاری در تجلیل از این نام و مقام ارجمند چه در مناسبت ها یا سخنرانی ها یا مقدمه کتب چاپ شده ی استاد مطالبی گفته یا نوشته اند، بنده کمترین سعی خواهم کرد در این نوشتار از منظری فنی و فارغ از هر گونه تعصبی که می تواند یک علاقه مند داشته باشد دید روشنی از مقام رفیع هنری استاد ارائه دهم .

 بر خود واجب میدانم از محضر اساتید و بزرگان خواننده این سطور بابت جسارتی که در تکرار مبرهنات دارم عذرخواهی نمایم ،سروران ارجمند خود اشراف و آگاهی کامل از مطلب دارند این چند خط به نیت عزیزانی است که شاید جنبه هایی از شخصیت هنری استاد غلامحسین امیرخانی برآنان پوشیده مانده است.

به گمان بنده ، تاثیرگذاری استاد درخوشنویسی معاصر ایران از دو جهت قابل بررسی است:

اول تاثیر آثار هنری ،سبک و شیوه و شاگردان

دوم تاثیراقداماتی که در مسولیت ها و مدیریت ها ی ایشان صورت پذیرفته است.

برای ورود به مبحث نخست بجاست که شرح مختصری از زندگینامه استاد را مرور کنیم:

استاد غلامحسین امیرخانی درزمستان سال1318 شمسی در طالقان چشم به دیداراول نقاش و تصویرگرهستی گشودند .دارالمومنین طالقان منطقه ای است که به شهادت تذکره نویسان وکتب تاریخی زادگاه ادبا،شعرا،هنرمندان و خصوصا خوشنویسان مشهور و والامقامی در طول تاریخ بوده است.دوران کودکی را در زادگاه خود همراه با مشکلاتی که احیانا در نبود امکانات حادث میشد گذراندند،استاد در مصاحبه ای آورده اند که فقدان لوازم مورد نیاز برای مشاقی و تمرین موجب آن شده بود که حتی روی دیوارهای کاهگلی یا تخته و یا ورقه های صیقلی شده حلبی و آهنی هم بنویسند.دوره پس از مراجعت استاد به تهران و سالهای بعدی را میتوان نقطه عطفی در زندگی ایشان از جهت همجواری و موانست با اساتید مبرز و طراز اول خوشنویسی و به طبع آن رشد شخصیت هنری دانست.

در18سالگی به محضر پرفیض مرحوم استاد سیدحسین میرخانی آمدند که همین اتفاق تحول روحی و هنری چشمگیری برای ایشان به همراه داشت.ادامه همین روند و همچنین نشست و برخاستهای روزانه و هفتگی با هنرمندان سایر رشته های هنری و شرکت در جلسات گوناگون روح آماده ایشان را صیقلی نمود.

سالهای بعد از آن با استخدام در اداره فرهنگ ،شروع آموزش در انجمن خوشنویسان ایران ،کسب مدرک استادی ، عضویت در هیات امناء انجمن و نهایتا سرپرستی و قبول مسولیت در انجمن گذشت که تا به امروز ادامه دارد.

اما به واقع آنچه باعث اثرگذاری سبک و شیوه استاد در این سالها شده چیست؟

به گمان بنده حقیر،استاد امیرخانی در خط خود تلفیقی هنری و ظریف از سبک قدیم و جدید ارائه میدهد که در عین زیبایی دلنشین است.فراز و فرودش بر همان نسبتهای طلایی معروف استوار است.نه میتوان به سبک خوشنویسی جدید شبیه اش بخوانی و نه میتوان به سبک قدیم منتسبش کرد.گویی برای نستعلیق – این عروس خطوط اسلامی – جامه ای نو دوخته اند ،دلربایی میکند و فخر میفروشد.به وضوح میشود در آن ردپایی از صلابت خط میرعلی و سلطانعلی و ملاحت خط میرزا غلامرضا  و رشادت خط میرعماد را دید.

ابایی نیست از بیان این جمله که دقت در حد وسواس و قدرت قلمفرسایی استاد در بعضی قطعات از قدما هم بیشتر است.

کتابتهای استاد که از دهه 40با مجموعه (طلعت حق)شروع شد و با مقدمه ده ها عنوان کتاب ادامه پیدا کرد برگ های زرینی در تاریخ کتابت نویسی ایران است.یکدستی مفردات و کلمه ها و همجواری صحیح آنها با هم دیدنی است.فضاهای منفی و مثبت ، سبکی و سنگینی، حساب شده است و خواننده احساس خستگی از مشاهده و خواندن سطور نمی کند.یکی از نمونه های چشم نواز کتابت استاد مقدمه کتاب مناجات منظوم حضرت علی(ع) به خط مرحوم میرعلی هروی و مقدمه ی کتاب چند برگی از قرآن مجید است.

قالب چلیپا که یکی از قالبهای رایج و محبوب خوشنویسان است و پس ازدوره صفویه تا این اواخر تاحدودی متروک مانده بود توسط استاد امیرخانی ارج و اعتبار ویژه ای پیدا کرد.نبوغ هنری استاد ترکیباتی از چلیپا را وارد جامعه خوشنویسی کشور کرده است که بازشناسی و بررسی کارشناسی آنها میتواند مباحث تئوری بسیار مفیدی برای هنرجویان و علاقه مندان خوشنویسی فراهم آورد.شاهکارهای چلیپا نویسی استاد تقریبا در اکثر کتب ایشان موجود است هر کدام را که ورق بزنی نسیم روح نوازش طراوت و تازگی خاصی دارد که اوج آن در مجموعه بهار در پائیز است.

قطعات استاد امیرخانی و حتی پشت جلد نویسی های استاد بر پایه های دقیق نسبتهای ریاضی نوشته شده اند.دراین ترکیب ها نقاط  و نسبتهای طلایی کاملا رعایت شده به همین دلیل گاه پشت جلد یک کتاب به قلم استاد میتواند یک شاهکار خوشنویسی شود.

استاد امیرخانی در سیاه مشق نویسی هم دست و قلمی قوی دارند .گره ها ،درهم تنیدگی کلمات وخلوت و جلوت در آثار سیاه مشقی ایشان به نحو زیبایی به نمایش درآمده است که نمونه های خوب آن در صحیفه هستی چاپ شده است.

خوشنویسان بزرگی در طول تاریخ بوده اند که در یک یا نهایتا دو قالب نستعلیق به مهارت یا استادی رسیده اند اما این جامع الشرایطی که در خط استاد امیرخانی است که میتواند از اقلام خفی تاجلی و دانگ های مختلف در قالبهای کتابت ،چلیپا،قطعه و سیاه مشق را به راحتی به نگارش درآورد موجب شده تا حلقه مریدان و شاگردانش روز به روز افزون تر شود ،شاگردانی که خود امروز در مقام استادی بوده و میتوانند سمت و سوی شایسته ای به جریان خوشنویسی کشور بدهند.

اینها همه بدست نیامد و نمی آید جز با ذهنی جستجوگر واراده ای قوی و مشاقی پی در پی.روایتهای زیادی شنیده ام که استاد حتی در مسافرت ها و مهمانی ها یا در سخت ترین شرایط از تمرین باز نایستادند .

استاد اما در تمام این سالها عهده دار مسولیتها و پست های متعدد اجرایی در انجمن خوشنویسان ایران بودند.این انجمن که به همت  برادران میرخانی(مرحوم سید حسین و مرحوم سید حسن میرخانی) با هدف اشاعه هنر مقدس خوشنویسی در کشور پایه گذاری شد درسالهای پس از انقلاب با سرپرستی استاد امیرخانی به رشد و بالندگی خود ادامه داد.بطور قطع و یقین درصد زیادی از موفقیتهای خوشنویسی معاصر ایران مرهون زحمات ایشان است و چنانچه در کنار اینها امعان نظرشایسته ترمسولان به خوشنویسی وجود داشت شاهد بروز و ظهور عصر درخشان خوشنویسی در ایران بودیم.

آنچه از محضر هنردوستان و هنرشناسان ارجمند گذشت ادای دینی بود به استادی که همه خوشنویسان به نوعی خوشه چین خرمن هنراویند .کسی که در دست و قلمش ،نستعلیق چون شاهد زیبا روی رام شده ای به دلربایی عشوه گری میکندو به گوشه چشم عقل و هوش میبرد.عمرش طولانی و دستانش پر توان باد.

تادر طباع آتش و آبست اختلاف                    تا در مزاج باد بهارست اعتدال

بادا حدود ملک تو ایمن ز اختلاف                 بادا مزاج امر تو خالی ز اختلال

                                                                                               احمد سلطانیان- آذر1389

    

دو قطعه نستعلیق - مرحوم میرعماد - مرحوم میرعلی

 

صفحه ی آخر مخزن الاسرار حیدر خوارزمی با امضای دو تن مشهورترین هنرمندان ایران مرحوم میرعماد و مرحوم رضا عباسی

*کتبه العبد الفقیر الحقیر المذنب عماد الملک الحسنی غفر الله ذنوبه و ستر عیوبه فی سنه ۱۰۲۳*

صفحه ای از آلبوم گلستان با امضای مرحوم میرعلی

متن:این عمارت که نادر افتادست / زیر این لاجورد گون خرگاه

همه کارش پسند اهل دل است / همه چیزش بود به خاطر خواه

منزل آصف فلک قدریست / که ز رفعت به چرخ سوده کلاه

ای چهره ی زیبای تو رشک بتان آذری / هر چند وصفت میکنم در حسن از آن زیباتری

تا نقش می بندد فلک کس را ندادست این نمک / حوری ندانم یا ملک - فرزند آدم یا پری

صورتگر زیبای چین رو صورت زیباش بین / یا صورتی برکش چنین یا ترک کن صورتگری

خسرو غریب است و گدا افتاده در شهر شما / باشد که از بهر خدا سوی غریبان بنگری

جهت فرزند ارجمند سلطان بایزید نوشته شد - مشقه العبد المذنب علی الکاتب

مقایسه ی خطوط قدما و معاصرین - 4

 

سمت راست : از چلیپاهای پرعیار سال آخر حیات مرحوم میر عماد(ره) و یکی از چلیپاهایی که مرحوم میر امضای حود را بصورت کامل نوشته اند.

متن:

انصاف بده ای فلک مینا فام / تا زین دو کدام خوبتر کرد خرام

خورشید جهانتاب تو از مطلع صبح / یا ماه جهان گرد من از جانب شام

مشقه العبد الفقیر الحقیر المذنب عماد الملک الحسنی السیفی غفر ذنبه بدارالسلطنه اصفهان ۱۰۲۴

سمت چپ :

 چلیپا از استاد غلامحسین امیرخانی

متن: هوالغنی

انصاف بده ای فلک مینا فام /زین هر دو کدام خوبتر کرد خرام

خورشید جهانتاب تو از مطلع صبح / یا ماه جهان کرد من از جانب شام

امیرخانی

پیشنهادهایی برای دومین دوسالانه ی خوشنویسی ایران

همانطور که مطلعید دومین دوسالانه ی خوشنویسی ایران در اردیبهشت1391 در قزوین برگزار خواهد شد.به مناسبت اهمیت موضوع و نقش تعیین کننده دوسالانه خوشنویسی در شکل دهی جریان خوشنویسی کشور و همچنین دغدغه های شخصی که نسبت به برگزاری هر چه بهتر این دوسالانه دارم، در این نوشتارمواردی را خدمت مسولین محترم برگزاری این رویداد مهم و همچنین جامعه ی خوشنویسی کشور مطرح میکنم.

ابتدا لازم میدانم نکاتی پیرامون برگزاری اولین دوسالانه خوشنویسی ایران یادآور شوم:

اولین دوسالانه در اردیبهشت89 با مشارکت وزارت فرهنگ ، سازمانها و نهادهای دولتی قزوین حول محور مدیریتی آقای شفیعی ها مدیر اداره فرهنگ قزوین برگزار شد .از چند ماه قبل از آن زمزمه هایی در مخالفت با میزبانی این شهر شنیده شد که خواستگاه آن در پاره ای موارد شخصی بود همچنین مخالفت هایی با مسولان برگزاری آن شد که بازهم متاسفانه انگیزه تعدادی از این مخالفان کاملا شخصی بود . به عبارت بهتر در گیر و دار مخالفت با این جریان بغیر از چند مقاله که به قصد اصلاح امور نوشته شد در سایر موارد قصد و نیت نویسنده و گوینده فقط نفی این حرکت بود در این بین حتی ردپایی از سهم خواهی بعضی از خط نویسان قزوین کاملا مشهود بود که این اقدامات ناکام ماند.

موردی که در نوشته های همان سال به آن توجه نشد این بود که املای نانوشته طبعا غلط ندارد .مخالفان فارغ از اینکه جریان خوشنویسی کشور تا آن روز تجربه برگزاری چنین رویدادی را نداشته ، بارانی از انتقادات تند و تیز خود را متوجه متولیان امر نمودند.کسی به این نکته توجه نکرد که قبول مسولیت برگزاری رویدادی به این وسعت خود شهامت و جسارت میخواهد .

شیطنت های ژورنالیستی تعدادی از دوستان رسانه ای هم مزید بر علت شد تا بحث قومیت ها و آبا و اجداد قدمای خوشنویس هم به میان آید که فلان خوشنویس از شهر ما بوده پس ما ارجح تریم و یا شهر ما این تعداد خوشنویس دارد و به این دلیل ما لایق تریم.

نشست این مباحث در سایتهای بعضی از دوستان مناسب نبود . این هزینه و زمان میتوانست صرف کمک فکری به این رویداد شود .

آنچه خواندید مروری بود کوتاه بر آنچه در اولین دوسالانه گذشت  و آنچه در ادامه از منظر مبارکتان خواهد گذشت پیشنهادهای حقیر برای دومین دوسالانه خوشنویسی ایران است:

1- استفاده فکری از ظرفیت سایر استانها - تهیه فرم نظر خواهی و ارسال آن به انجمنهای خوشنویسان سراسر کشور برای بهره بردن از آرا و عقاید جامعه ی خوشنویسی

2- استفاده از نظرات همه ی اساتید معاصر – تاکید بر کلمه ی ( همه) به منظور بهره بردن از تجربیات تمامی فعالان و اساتید این رشته است حتی اساتید محترمی که کنج تنهایی اختیار کرده اند.

3- بهره بردن از تجربیات کشورهای همسایه در زمینه ی برگزاری مسابقات خوشنویسی

4- استفاده از تجربیات برگزار کنندگان دوسالانه های مختلف در کشور ( مانند عکاسی ، نقاشی و ...)

5- فعالترکردن بخش بین المللی دوسالانه با دعوت از خوشنویسان عرب و ترک و استفاده از اساتید این کشورها برای داوری بخشی از آثار

6 – تهیه محل مناسبی برای روز افتتاحیه و اختتامیه ( ترجیحا سالنی بزرگ و سرپوشیده با امکانات  مناسب)

7- تهیه مکانی برای اسکان میهمانان و خوشنویسانی که در مدت برگزاری دوسالانه در قزوین حضور دارند(هتل یا خانه معلم)

8- اطلاع رسانی از شبکه ی استانی و شبکه های سراسری( در دوسالانه سال89 مورد اول وجود داشت اما در مورد اطلاع رسانی از شبکه های سراسری هیچ اقدامی صورت نگرفت)

9-برگزاری همایشهای جانبی درقزوین و شهرهای استان با حضور اساتید معاصر ( کارگاه هایی مانند کتیبه نگاری – بررسی چلیپا – بررسی سیاه مشق – سیر نقاشی خط در هنر معاصر – نقش زنان در هنر خوشنویسی – جایگاه هنر تذهیب در خوشنویسی – راه های آموزش خط در دوره های ابتدایی و راهنمایی – نقش قطاعی در هنر خوشنویسی – دعوت از اساتید فعال در زمینه ی ساخت قلمتراش و برگزاری کارگاه آشنایی با این حرفه – کارگاه سبک شناسی خط – آسیب شناسی خط شکسته ی معاصر – جعل در خوشنویسی ، خواستگاه ، علل و چرایی پیدایش آن  - کارگاه شناسایی خطوط جعلی – نقش نظیره نویسی و نقل در خوشنویسی – کارگاه بررسی ثلث ایرانی و عرب – کارگاه بررسی نسخ ایرانی و عرب – کارگاه کتیبه نگاری خطوط عربی – نقش و جایگاه مجموعه داری در هنر خوشنویسی – راه های مرمت و حفظ آثار قدیمی – کارگاه ساخت کاغذهای آهار و مهره – کارگاه بررسی بخش خوشنویسی کتب تالیف شده در آموزش و پرورش با ارائه راهکار جهت اصلاح آن – کارگاه ساخت مرکب سنتی –

10- برگزاری نشست تخصصی علل بدخطی دانش آموزان با حضور کارشناسان تعلیم و تربیت و ارائه ی راهکار

11- برگزاری نشست تخصصی تغییر نگرش خانواده و جامعه به خوشنویسی

12- دعوت از مجموعه داران قزوینی و موزه ها ی قزوین و تهران برای تشکیل موزه ای موقت از آثار خوشنویسی قدما

13- دعوت از مسولین دولتی برای بررسی ایجاد رشته ی خوشنویسی در دانشگاه ها

14-تکریم و بزرگداشت اساتید و پیشکسوتان خوشنویسی

15- چاپ کتاب آثار خوشنویسی دوره گذشته و دوسالانه ی پیش رو

16- برگزاری نشست آسیب شناسی پژوهش در خوشنویسی معاصر با حضور پژوهشگران و متخصصین رشته های هنری

17- چاپ مرقعات چاپ نشده از خطوط قدما بصورت پوستر و کتاب

18-بالابردن سطح جوایز ( به عقیده ی حقیر نفر اول 15 نفر دوم 10 و نفر سوم 5 میلیون تومان)

19- داوری جداگانه ی آثار خوشنویسی بانوان و اهدا جوائز به نفرات اول تا سوم و برگزیده

20- استفاده از اساتید هر رشته برای داوری آثار همان رشته

21- رایزنی با مسولان دولتی برای خرید آثار خوشنویسان هر استان توسط نهادها و سازمانهای همان استان(تمام آثاری که به دوسالانه ی راه پیدا میکنند)

22- رایزنی با مسولان آموزش و پرورش و آموزش عالی جهت زمینه سازی برای استخدام دارندگان مدرک فوق ممتاز در نهادهای آموزشی

23- حضور اساتید خوشنویسی معاصر در دانشگاه ها ، مدارس و نهادهای دولتی و اجرای زنده ی خوشنویسی در مدت برگزاری دوسالانه

24- برگزاری مسابقه ی پژوهشی درباره هنر خوشنویسی و اعطا جوائز مناسب به برگزیدگان در روز اختتامیه

 تعدادی از این پیشنهاد ها هزینه سنگینی داشته و تعدادی هم بلند پروازانه است ، اما از آنجا که آرزو بر جوانان عیب نیست ، نوشتم ، تا چه قبول افتد  و چه در نظر آید.

                                                                                          مهر 1390 – احمد سلطانیان

چهار سطری نستعلیق - مرحوم میرعماد(ره) -Mir Emad

دنیا گذران و خود چه گرمی از آن / اکنون که نسیم سرد پیریست وزان

بر برگ چه اعتماد و بر شاخ درخت / خاصه وقتی که میوزد باد خزان

....................................

با تشکر از سرور ارجمند جناب آزرم