صفحه ای از کتاب پاتولوژی به خط مرحوم میرزا غلامرضا اصفهانی(ه)
مدتی قبل صفحه ی فوق همراه با ایمیلی از جناب آقای رضا احمد زاده به دستم رسید.
از ایشان کمال تشکر و سپاس را دارم.
نظر جناب آزرم ذیل همین پست:
عرض سلام خدمت جناب آقای قاسمی عزیز و سایر بزرگواران
بنظر حقیر ، مرحوم میرزا غلامرضا در عرصه شکسته نویسی نیز بسیار خوش فکر و خوش سلیقه عمل کرده. در مکاتبات یا حتی درمتونی بظاهر قلم اندازی شده هم بسیار زیبا و باوقار کار کرده . در همین صفحه به کلماتی نظیر "مخملک" یا "طاعون فرنگستان" بر میخوریم که کاملا این طرز نوشتن خاص خود میرزاست. در تحریر سطور شاهد این مسئله هستیم که قلم میرزا بهیچوجه هرز نرفته و حروف و کلمات همه در احاطه کامل فکر و روح ایشان بوده وکاملا مشخص است که چنین شخصیتی در زندگی شخصی از نظررفتاری بسیار منضبط و در گفتار نیز بسیارسنجیده ومحتاط بوده چرا که اگر غیر از این میبود ، انعکاس آن خواسته یا نا خواسته در آثار و قلم ایشان هم بروز میکرده
سطر-شکسنه نستعلیق-استاد مجتبی ملک زاده(معاصر)- Master Mojtaba Malekzadeh
سیاه مشق- مرحوم میرزا غلامرضا اصفهانی(ره)-Mirza Gholamreza Esfahani
دو قطعه از آثار منتشر نشده ی مرحوم درویش عبدالمجید طالقانی (ره)
از آنرو پاکبازانرا صفاها با می لعل است / که غیر از راستی نقشی در این جوهر نمیگیرد
من این دلق مرقع را بخواهم سوختن روزی / که پیر می فروشانش بجامی بر نمیگیرد
واعظان کین جلوه در محراب و منبر میکنند / چون به خلوت میروند آن کار دیگر میکنند
مشکلی دارم زدانشمند مجلس باز پرس / توبه فرمایان چرا خود توبه کمتر میکنند
..........................................................
Darwish Abdolmajid Taleghani
سیاه مشق - مرحوم میرزا غلامرضا اصفهانی(ره) - Mirza Gholamreza Esfahani
سیاه مشق - مرحوم میرزا غلامرضا اصفهانی(ره)-Mirza Gholamreza Esfahani
دیتیل از آثار منتشر نشده ی مرحوم درویش عبدالمجید طالقانی (ره)
Darwish Abdolmajid Taleghani
خوشتر ز عیش و صحبت باغ و بهار چیست / ساقی کجاست گو سبب انتظار چیست
هر وقت خوش که دست دهد مغتنم شمار / کس را وقوف نیست که انجام کار چیست
زاهد شراب کوثر و حافظ پیاله خواست / تا در میانه خواسته ی کردگار چیست
.........................................................................
از مجموعه آثار نگارش شده به سال ۱۱۸۵
سیاه مشق نستعلیق - مرحوم فتحعلی حجاب(؟) - مرقعات کتابخانه مجلس
قطعه به خط نستعلیق جلی با رقم غلامرضا
دو لوح ممتاز به خط ثلث
سمت راست : لوح به خط ثلث جلی - کاتب سید مصطفی عزت(عسکر) - تاریخ ۷۳
ترجمه ی متن : من پنج نام در اختیار دارم که به وسیله ی آنها می توانم گرمای غصه را چون آب فرو نشانم المطفی (محمد) المرتضی (علی) دو پسرشان (حسن و حسین) و فاطمه (س)
سمت چپ : لوح به خط ثلث جلی - کاتب محمد شوقی - تاریخ ۱۲۹۲
متن : یا حضرت سلطان شیخ سید عبدالقادر گیلانی
چلیپای نسخ به رقم میر محمد صالح
سطر-شکسنه نستعلیق-استاد مجتبی ملک زاده(معاصر)- Master Mojtaba Malekzadeh
سطر شکسته نستعلیق -مرحوم سید علی اکبر گلستانه
این نیز بگذرد-3تحریر مختلف - مرحوم میرزا غلامرضا اصفهانی (ره)
سطر شکسته نستعلیق -مرحوم سید علی اکبر گلستانه
چلیپای نستعلیق -مرحوم میرزا اسدالله شیرازی
نسخ - مرحوم احمد نیریزی - مرقعات کتابخانه مجلس
چند تصویر از مرحوم میرزا غلامرضا اصفهانی(ره)
4سیاه مشق از مرحوم میرزا غلامرضا اصفهانی(ره)
مرحوم میرزا غلامرضا اصفهانی از آن دسته خوشنویسانی است که روزهای خاص و مناسبتهای مهم زندگی خود را با خط خود نگاشته که اکثرا هم بصورت سیاه مشق با فضا سازی های متنوع و روح نواز می باشند.مرحوم میرزا جدای از این خلاقیت هنری بیاضی مخصوص به خود داشته که شرح احوال خود را با خط خودش نگاشته و به یادگار گذاشته که همین کار تذکره نویسان را تا حد زیادی راحت کرده است.
با همه اینها در بررسی چند سیاه مشق از مرحوم میرزا و تطابق آنها با تذکره های موجود متوجه شدم قسمتی از این تذکره ها دارای ایراداتی است.
در قطعات این پست دوسیاه مشق معروف میرزا (دریغا که پژمرده شد ناگهانی)آورده ام که یکی از آنها رقم سال1300دارد .دراکثر تذکره های مرحوم میرزا(از جمله تذکره ای که به قلم بنده حقیر است) آمده است که آن مرحوم این شعر بیست و سه بیتی را در رثای فرزندش سروده که البته با رقم این سیاه مشق همخوانی ندارد یعنی در سال1300فرزند میرزا تازه متولد شده و پس از 3سال در سال1303فوت میکند.
گمان میکنم این شعر و این دو قطعه را مرحوم میرزا در فقدان برادرزاده اش که از سن6سالگی پدرش را از دست داده و در سال1299در سن 14سالگی فوت میکند سروده و نوشته باشد.
متن دو قطعه دیگر متضاد همند ،برای یک نفر نوشته شده اند اما یکی شیرین و دیگری تلخ و جان گداز ، سیاه مشقی رقم دار برای تولد فرزند میرزا با متن:(هو القدیم الوهاب تولد یگانه فرزند دلبند میرزا محمد رضا حفظه الله یک ساعت به غروب مانده روز یکشنبه اربعین بدار محنت قدم نهاد سنه 1300)-قطعه دیگر هم که به گمان بنده کمترین برای فوت فرزند 3ساله اش نگاشته با متن :(هوالمعز- گلها همه سر زخاک بیرون کردند / الا گل من که سر فرو برد به خاک)
توضیح:
۱-هر چهار سیاه مشق با استفاده از کاغذ و تذهیب قدیمی در نرم افزار فتوشاب اصلاح شده اند.
۲-بیوگرافی مرحوم میرزا به قلم حقیر را در اینجا ببینید.
دو سیاه مشق از مرحوم میرزا غلامرضا اصفهانی(ره)
سطر نستعلیق - مرحوم میرزا غلامرضا اصفهانی (ره)
کرنل؟(کرنده؟) خان معیر جهان حشمت و فر
همه بعالم پیوسته صاحب افسر
همی به حای عناصر خجسته شخص ورا
۳سطر از 54 سطر یه ابعاد 44*16.7 سانتی متر
نستعلیق جلی با مرکب سیاه روی کاغذ شیری رنگ چسبیده به مقوا
تذهیب با آبرنگ مات و طلا با نقوش گل و تسمه ی طلایی و جگری
ابیات در ستایش دوستعلی خان معیر الممالک نوشته شده اند.
مجموعه ی دکتر ناصر خلیلی
توضیح:در کتاب هنر قلم ذیل آثار چند خط به نقل از آقای پیام بهتاش آمده است:
در متن انگلیسی واژه ی (کرنده)آمده که نشان میدهد احتمالا پیچ حرف(ل)مولف را دچار اشتباه در خواندن کرده است.این واژه(کرنل)تلفظ فارسی واژه ی انگلیسی (کلنل)و به معنای سرهنگ است.در آن زمان طبقات و درجات نظامی معمولا با استفاده از واژگان انگلیسی و فرانسوی ذکر میشد.
نستعلیق تزئینی به خط مرحوم ملک محمد قزوینی
دو لوح با رقم محمد حسین (تهرانی؟)
شنیدم که جمشید فرخ سرشت / بسرچشمه بر بسنگی نوشت
برین چشمه چون ما بسی دم زدند / برفتند چون چشم بر هم زدند
دریغا که بی ما بسی روزگار / بروید گل و بشکفد نوبهار
بسی تیر و دیماه و اردیبهشت / بیاید که ما خاک باشیم و خشت
اندازه 42.8*67.7سانتی متر –مرکب مشکی به خط نستعلیق 6دانگ روی کاغذ صیقلی –تذهیب با مرکب مشکی و طلا-نصب شده بر مقوایی به ابعاد51*77.3سانتی متر






















































احمدسلطانیان ، تولد1356/6/20 ، تهران ، مدرس خوشنويسی : نستعلیق ، شکسته نستعلیق و تحریری