پژوهشكده هنر فرهنگستان هنر برگزار مي كند:
در مكتب هنرمندام معاصر ايران(مروري بر شرح احوال و آثار استاد غلامحسين اميرخاني)
با حضور استادان: جواد بختياري، علي شيرازي و غلامحسين اميرخاني
زمان: سه شنبه – 12 دي ماه 1391-ساعت 30/15
مكان : تهران ، خيابان وليعصر (عج) ، تقاطع طالقاني، شماره1552، فرهنگستان هنر، طبقه سوم
حضور در مراسم براي عموم آزاد است.
عمری از مشق دوتا بود قدم همچون چنگ / تا که خط من درویش بدین قانون شد
طالب من همه شاهان جهانند و مرا / در بخارا جگر از بهر معیشت خون شد
سوخت از غصه درونم چکنم چون سازم / که مرا نیست از این شهر ره بیرون شد
گشتم از حسن خط امروز مقید اینجا / وه که خط سلسله پای من مجنون شد
الفقیر الحقیر المذنب میرعلی الکاتب غفرالله ذنوبه و ستر عیوبه
فی سنه ۹۷۴ ببلده بخارا
........................................
ادامه شعر:
خوشنویسان جهان ساغر عشرت نوشند / ساغر عیش مرا بین که سراسر خون شد
مصراع (گشتم از حسن خط امروز مقید اینجا) به این دو صورت هم دیده شده است:
حسن خط بهر خلاصی زجنون می جستم
این بلا بر سرم از حسن خط آمد امروز
................................
نسخه ای که مشاهده می کنید اسکن از اصل نسخه می باشد. به علت حجم و کیفیت بالای تصویر برای دانلود کامل آن شکیبا باشید.
هوالله سبحانه
امروز که روز عید باشد / بر شاه جهان سعید باشد
درباره ی خانه زاد دولت / الطاف تو بر مزید باشد
مشقه المذنب الراجی اسدالله شیرازی سنه ۱۲۶۷
هوالمحبوب
ای لعل لبت به دلنوازی مشهور / چشم سیهت به ترکتازی مشهور
با زلف تو قصه ایست مشکل ما را / همچون شب یلدا به درازی مشهور
الفقیر عمادالحسنی غفرالله ذنوبه
مراسم اختتاميه نمايشگاه (دیدار) گروه فيس بوكي خوشنويسي ايراني پنجشنبه 30/9/1391 از ساعت 10 صبح در گالري رواق هنر برج ميلاد با حضور جمعي از هنرمندان و خوشنويسان كشور برگزار ميگردد.
در اين مراسم استاد اسماعيل رشوند يك اثر بصورت زنده خلق خواهند كرد .
شركت براي عموم آزاد و رايگان است.
مراسم اختتاميه نمايشگاه خوشنويسي ( همچو خيال) با حضور اميرخاني و استاد حيدري جمعه 1 ديماه از ساعت 10صبح در خانه خوشنويسي كرج برگزار ميگردد.
آدرس : گوهردشت – فلكه اول – جنب سينما ساويز – تلفن 34409239
نقل بسیار زیبای مرحوم محمدحسین تهراني از روی خط مرحوم میرعماد(ره)
پیرانه سرم عشق جوانی به سر افتاد / آن راز که در دل بنهفتم بدر افتاد
دردا که از آن آهوی مشکین سیه چشم / چون نافه بسی خون دلم در جگر افتاد
.............................................
شوخی به کرشمه غارت جانم کرد / تاراج دل بی سرو سامانم کرد
دردی دارم که پیش کس نتوان گفت / حالیست مرا که شرح نتوانم کرد
...........................................
ای یافته سروری بر افراد بشر / از بهر وجود تست ایجاد بشر
کافیست ترا همین که از روی نسب / هستی خلف سید اولاد بشر
.....................................
حسب الامر قهرمان الماء و الطین ظل الله فی الارضین السلطان از خط استادی میرعماد علیه الرحمه نقل شد کاتب الحضرت السلطانی محمدحسین ۱۲۵۲
ابجد هوز حطی ......... - میرحسین - سنه ۱۲۹۳
آمد بهار و گلرخ من در سفر هنوز / خندید ابر و چشم من از گریه تر هنوز
آمد درخت گل ببر اما چه فایده / کان سرو گلعذار نیامد ببر هنوز
در ارض اقدس؟ تحریر نمود سنه ۱۲۹۴-میرحسین غفرله
۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰
این نامه - مقاله چند سال قبل بنا بر ضرورتی نگاشته شد:
بسم الله الرحمن الرحیم
مختصری پیرامون شخصیت و شیوه خوشنویسی مرحوم میرحسین
میرحسین خوشنویسباشی یا همان میرحسین ترک خوشنویس چیره دست و توانای دوره قاجار یکی از بزرگانی است که توانسته است در عالم خوشنویسی با قدرت قلم و ذهن توانایی که داشت سیاه مشقهای زیبا و چشم نوازی خلق کرده و از خود به یادگار گذارد.
همزمانی بروز و ظهور مرحوم میرحسین و مرحوم میرزا غلامرضای اصفهانی و از آن مهمتر موانست و همجواری این دو ستاره درخشان خوشنویسی ، قالب سیاه مشق را که تا قبل از دوره قاجار کم فروغ بود احیا کرده و نمونه های درخورتوجهی به جامعه هنری خصوصا جامعه خوشنویسی ارائه کرده اند.
برای آشنایی با شیوه هنری مرحوم میرحسین خوب است ابتدا نیم نگاهی به زندگینامه او داشته باشیم:
سید حسین خوشنویس طهرانی(قمی)فرزند سید علی طهرانی معروف به حکاک است.آنطور که در تذکره ها آمده مرحوم میر حسین ده سال زودتر از مرحوم میرزا غلامرضا به دنیا آمده پس ولادت میر حسین باید حدود سال1236 هجری قمری باشد.
میرحسین از سال 1278 مدتی معلم خط مظفرالدین میرزا میشود و به همراه او به تبریز می رود و از همانجا لقب (خوشنویسباشی)به او داده میشود.
سید علی پدر میرحسین اما خود خط نستعلیق را در عصر خود زیبا و نیکو مینوشته به همین جهت میرحسین بیشتر از پدر تعلیم گرفته است.
قرابت و نزدیکی میرزا غلامرضا و میرحسین هم بواسطه آنکه استاد هر دو نفر سید علی بوده از همینجا شروع میشود .اینکه ظرایف و نکاتی از خط این دو استاد شبیه به هم بوده و هر دو تقریبا نستعلیق را به یک شیوه مینویسند به همین دلیل است.
همینجا لازم است نکته ای اخلاقی از شیوه سلوک اساتید خلف بیان کنم.
مرحوم میرزا غلامرضا سیاه مشق زیبایی دارد به این مظمون:
طرفه زمانیست دم صبحگاه / هم ورعش خوش بود هم گناه
میرزا اما در گوشه ی این سیاه مشق یادداشتی نوشته :
در خدمت جناب آقایی آقا سید حسین به جهت امتحان مرکب و....
نکته ای که برای بنده خیلی جالب بود شخصیت مثبت و خصوصیات درونی این بزرگان بوده که با آن عیار بالا از نظر هنری منیت ها را کنار گذاشته و به فکر پیشرفت هنر خود بوده اندو کنار یکدیگر ساعتها مشق خط میکردند.با شد که ما نیز چنین شویم.
اما نکات فنی در خط میرحسین:
به نظر بنده حقیر ، از مشاهده خطوط میرزا غلامرضا و میر حسین به این نتیجه رسیدم که هر دو در ترکیب ذهنی قوی دارند ،گره ها ،درهم تنیدگی عالی کلمات،فضاهای مثبت و منفی ،همجواری دقیق و فنی کلمات و حروف کنار هم و خلوت و جلوت همه حساب شده است اما خط میرزا رشادت دارد و به همان میزان خط میر ملاحت.
هردو زیبا مینویسند اما گوئی در دستان میرزا حروف صیقلی تر میشوند .میرحسین پس از نوشتن قطعه ای به ندرت دستکاری اش میکرد .به زبان امروزی اهل تیغ کاری نبود شاید همین نکته مانع پیشرفت او شده باشد.اما خطوطش در عین اینکه پرداخت نشده اند ملیح اند ، انگار به عروس خطوط اسلامی – نستعلیق – سرخاب و سفیداب زده باشند.
خطوط میرحسین دلنشین است .شاید نکات فنی را به حد اعلا پیاده نکرده باشد اما چشم از دیدن خطوطش خسته نمی شود.بارها و بارها اگر نگاهش کنی باز هم دلرباست و هین نکته میرساند که مرحوم میر دستی قوی داشته و ذهنی قوی تر از دست.
اما سبکش در سیاه مشق نویسی سبکی منحصر به خود اوست با آنکه در سیاه مشق هایش رقم میرحسین را آورده و یا کلمه ی (میر) را بارها تکرار کرده اما کلمات را در صفحه طوری میچیند که بدون رقم هم شناخته میشوند .شاید بهتر باشد بگوئیم سیاه مشق میرحسینی .چون بغیر از خودش این سبک از سیاه مشق را کسی نتوانسته به خوبی او بنویسد .صفحه در عین اینکه فضاهای خالی زیادی دارد اما کلمات چون دانه های یک تسبیح همه دنبال هم بوده و با هم ارتباط دارند، مرحوم میر بسیار خوب توانسته فضاها را بشناسد و در نوشته اش آنها را پیاده کند.
جا دارد به نکته مهم اما دردآوری اشاره کنم که در بررسی کارشناسی آثار قدما مانند سنگ بزرگی جلوی راه محقق یا علاقه مند قرار دارد و آن هم رخنه آثار جعلی به موزه ها و مجموعه های خصوصی و دولنی است و نکته تاسف آور این است که گاها بعضی از آنها چاپ هم میشوند.
بسیار ضروری و لازم است که در اسرع وقت هیاتی متشکل از اساتید طراز اول خوشنویسی معاصر تشکیل شود و کار هویت سنجی واعتبار بخشی قطعات و مرقعات موجود را به عهده گرفته و به قول معروف سره را از ناسره تشخیص دهند.
متاسفانه به هر نام شریفی از قدما که دست میگذاری تعدادی کار جعلی در شمار آن نام آمده است که اینها در درازمدت هم کار پژوهش را سخت تر میکند و هم لطمه ای است به اعتبار خوشنویسی ایران.
از حضرتعالی استدعا دارم در برنامه های آینده خود با بهره بردن از اساتید کارشناس و امکانات پیشرفته امروزی تشکیل هیات یا شورای تشخیص اصالت قطعات را قرار دهید تا خدای ناکرده به جریان بالنده و درخشان خوشنویسی کشور توسط عده ای سودجو لطمه وارد نشود.
با احترام
احمد سلطانیان
كلك مشكين تو روزي كه ز ما ياد كند ببرد اجر دوصد بنده كه آزاد كند گوهر پاك تو از مدحت ما مستغني است فكر مشاطه چه با حسن خداداد كند يارب اندر دل آن خسرو شيرين انداز مسوده گرديد.
...................................................
هوالله سبحانه و تعالی
گوهر پاک تو از مدحت ما مستغنی است فکر مشاطه چه با حسن خداداد کند ره نبرديم به مقصود خود اندر شيراز خرم آن روز كه حافظ ره بغداد كند مسوده گرديد.
لطفا روی تصویر کلیک کنید.
هوالعزیز
بلغ العلی بکماله / کشف الدجی بجماله / حسنت جمیع خصاله / صلوا علیه و آله
العبد المذنب الفقیر الحقیر غلامرضا غفر ذنوبه و ستر عیوبه
سنه ۱۲۸۳
مرحوم حسن شاملو از خوشنویسان بزرگ دوره صفوی و حاکم هرات در زمان شاه عباس اول بود .با آنکه تذکره نویسان زیادی درباره او و قدرت قلمش نوشته اند اما آنچنانکه باید چهره این خوشنویس زبردست و توانا شناخته نشده است . او علاوه بر خوشنویسی شاعر بوده و مجلس و دربارش محل رفت و آمد بزرگان ادب و هنر زمان بوده است و همچنین فرزندش ( مرتضی قلیخان شاملو) از خوشنویسان بنام خط شکسته میباشد.میگویند از روی خطوط مرحوم میرعماد مشق کرده که اگر چنین بوده باشد - میر ندیده - امیری بوده در خط نستعلیق.
حقیر سعی کردم با بضاعت اندک خود و انتشار ۱۹ چلیپای رقم دار از این خوشنویس بزرگ -که تعدادی از آنها برای اولین بار دیده و منتشر میشوند- سهمی هرچند اندک در معرفی ایشان داشته باشم.
اولین نمایشگاه گروه خوشنویسی ایرانی از تاریخ ۱۷ الی ۳۰ آذر با سخنرانی شماری از پژوهشگران و خوشنویسان کشور در گالری رواق هنر برج میلاد برگزار میشود .
گروه خوشنویسی ایرانی با داشتن نزدیک به ۳۵۰۰عضو در فیس بوک فعالیت دارد.
توضیحات کامل و لیست سخنرانان و موضوعات سخنرانی ها را با کلیک روی تصاویر بالا دریافت کنید.
آدرس گروه خوشنویسی ایرانی:
دلقت به چه کار آید و تسبیح و مرقع / خود را زعملهای نکوهیده بری دار
............................................
به علت کیفیت بالای آثار ممکن است دانلود آنها طولانی شود.
صفحه اول دیوان خواجه حافظ شیرازی به خط مرحوم سلطانعلی مشهدی با سرلوح بسیار نفیس و تشعیر و تذهیب مرصع - تحریر و تذهیب در سالهای ۹۰۵ تا ۹۱۰ ه ۰ق
...........................................
به علت کیفیت بالای تصویر ممکن است دانلود تصویر مقداری طولانی شود - لطفا شکیبا باشید.
برمن در وصل بسته میدارد دوست / دل را به فراق خسته میدارد دوست
من بعد من و شکستگی و در دوست / چون دوست دل شکسته میدارد دوست
فقیر میر علی
محمد علی حسن حسین فاطمه
لطفا روی تصویر کلیک کنید.
کان فتنه که روی خوب دارد / هر جا که نشست خواست غوغا
صاحبنظری که دید رویش / دیوانه عشق گشت و شیدا
دانی نکند قبول هرگز / دیوانه حدیث مرد دانا
روح الامین نهاده به زانو سر حجاب / تاریک شد زدیدن او روی آفتاب
با دشمنان دین نتوان کرد آنچه تو / با مصطفی و حیدر و اولاد کرده ای
......................
رقم ۱۳۲۲ ه.ق - اندازه قطعات : ۴۶*۳۸ سانتیمتر - زمینه طلا با تزئینات ساده گل و برگ و دور خطوط ابری
محمود مدیرالدوله (وزیر لشکر) از خطاطان گمنام نیمه اول قرن اخیر است . به خط او یک مجموعه دو مصرعی از قصیده مولانا محتشم کاشانی در رثاء سیدالشهدا موجود است.
بیاد دارم ، ازسال 1352 که به اصفهان (زادگاه مرحوم مادر و همینطور خودم) نقل مکان کردیم . حدودا دو سه سال میگذشت که شیفته خط و خوشنویسی شده بودم و تشنه و بیقرار بدنبال یادگیری و تمرین بودم. خطوط چاپی اساتید مختلف را به سختی بدست آورده و از روی آنها مشق میکردم و بدلیل اینکه در آن سالها در شهری که از آن نقل مکان کردیه بودیم، استاد متبحر و زبردستی نبود که از محضرش کسب فیض نموده و در مکتبش تلمذ نمایم ، از روی هر قطعه ای که بنظرم خوب میآمد تمرین و مشق میکردم.
در همان سال (1352) از زبان اهل هنر، در خصوص مهارت 2 استاد خوشنویس اصفهانی ( مرحوم معین و فضائلی) میشنیدم و همین باعث شد که با پرس و جوی بسیار، به دارالتعلیم مرحوم "نصرالله معین اصفهانی" برسم و باب آشنایی و سعادت دیدارم با ایشان از همانجا شروع شد. انسانی خوش خلق و دلسوز و پر کاربودند. تقریبا هر روزه به دارالتعلیم ایشان مراجعه میکردم. تعداد سفارشات خوشنویسی به ایشان کم نبود .در هر ملاقات ، محو نوشتن و طرز نگارش و کلام و گفتار پدرانه ایشان میشدم و نکات جدیدی یاد میگرفتم. در هر ملاقات، سوای ازخوشنویسی ، بحث های مختلفی در میگرفت وباعث شده بود چنان به دیدار هر روزه ایشان و محضرشان عادت کنم که تحمل فاصله یک روزه تعطیل هفتگی (جمعه) هم برایم بسیار سخت مینمود.
مرحوم استاد "معین" بصورت تخصصی "نستعلیق" نویس بودند و بندرت خطوطی مثل شکسته نستعلیق یا نسخ و ثلث مینوشتند (مگر به ضرورت و یا به سفارش). کُند نویس بودند و وسواس فراوانی به کارشان داشتند و به سادگی و سرعت، کاری از زیر دست ایشان بیرون نمیآمد. قطعه چلیپای حاضر را هم در همان سال 1352 از یکی از دوستان ایشان و به اصرار و زحمت بسیاربدست آوردم و هنوز که هنوز است برایم عزیز و دوست داشتنی و یادگاری از همان سالهاست. مرحوم "معین" همیشه از استادشان (مرحوم حسن زرین خط) به خوبی و نیکی و با افتخار یاد میکردند.
از ابتدا علاقه وافری به خطوط نسخ و ثلث داشتم و خوشنویسی را با نیزباهمان خطوط شروع کردم و رفته رفته باین خاطرکه نمیتوانستم از محضر آنمرحوم در این خطوط بهره کافی ببرم ، فواصل دیدارمان بیشتر و بیشتر شد اما عرض ارادت و اخلاص و حق شناسی ام بایشان باقی و همیشگی شد.
مرحوم استاد "معین" هنگام صحبت ، با صدایی آرام و با ملایمت و بسیار مقید به رعایت ادب و احترام با مخاطبشان صحبت میکردند و در رفتار با همه (حتی شاگردان کم سن وسال) چنان افتادگی و فروتنی داشتند که اگر طرف مقابل صحبتشان قرار میگرفتی ، بهیچوجه احساس غریبگی نمیکردی و متوجه فاصله استاد و شاگردی نمیشدی.
بعد از آن سالها ، هرموقع که ایشان را در خیابان یا در محل انجمن خوشنویسان میدیدم و عرض ادب میکردم ، با مهربانی و بزرگی ایشان مواجه میشدم . کلا" دارای این خصیصه بودند که هر وقت و در هر محلی ایشان را میدیدی و سلام میکردی ، (حتی اگردرخیابان و درحین راه رفتن بودند) ابتدا توقف میکردند ، و در پاسخ ، با مهربانی و ادب جواب سلام داده و احوالپرسی میکردند و بعد از اتمام آداب ادب ، به راحشان ادامه میدادند.
آخرین دیدارم با ایشان هنگام غروب آفتاب، در "باغ رضوان" (قبرستان فعلی اصفهان) بود. موقع برگشت از آنجا ، ایشان را هنگام طی کردن عرض خیابان دیدم ، با ظرف آبی در دست ، گویا ازسرِ مزار آشنا یا عزیزی بر می گشتند ،عرض سلام و احترام کردم و مثل همیشه ، بزرگی و لطفشان شامل حال حقیر شد.
روح شریفش شاد و غرق رحمت خداوند باد
آ. آزرم - آبان ماه 1391
هوالعزیز الرحیم
به هیچ یار مده خاطر و به هیچ دیار / که بر و بحر فراخ است و آدمی بسیار
گرت هزار بدیع الجمال پیش آید / ببین و بگذر و خاطر به هیچ یک مسپار
به دارالسلطنه اصفهان مرقوم قلم شکسته رقم شد
کتبه العبدالفقیر المذنب عمادالحسنی غفرله
این قافله تا به حشر لنگ است - روز سه شنبه تحریر شد
....................................
توضیح : این سطر چند سال قبل در نمایشگاه آثار مرحوم میرزا غلامرضا اصفهانی در مجموعه فرهنگی سعدآباد به نمایش گذاشته شده بود.
کاتب : مرحوم حسین زرین خط - ۱۲۱۲
کاتب : مرحوم عبدالرحیم افسر - ۱۲۸۱
روزها شد که یار ما شده ای / مونس روزگار ما شده ای
نام ما برده ای به نزد رقیب / گوییا دوستدار ما شده ای
فقیر علی رضا عباسی غفر الله ذنوبه
دوش در عیش و عشرتی بودم / کز طرب تا به روز نغنودم
یار بود و شراب و شمعی و بس / زحمت اندر میانه من بودم
با وصالش غمی همی گفتم / وزجمالش دمی برآسودم
خواجگیها زمانه در سر داشت / لیک من بندگیش فرمودم
فقیر علیرضا عباسی غفر ذنوبه فی سنه ثمان عشر و الف من الهجره
دلا وقت صیح است بشکن خمار / چو نرگس سر از خواب مستی برآر
کتبه العبد المذنب محمدحسین
هوالمعز
سلطان سریر ملک سرمد / بخشنده تاج و تخت و مسند
خورشید سپهر پادشاهی / شاهنشه خسروان محمد
محمدباقر اصفهانی
احمدسلطانیان ، تولد1356/6/20 ، تهران ، مدرس خوشنويسی : نستعلیق ، شکسته نستعلیق و تحریری